History Mythological Religion Religious

श्री मद्भागवत की महिमाश्री मद्भागवत की महिमा

ध्यायत्श्चरनाम्भोजं भावनिर्जितसा | औत्कन्ठ्याक्षुकलाक्षस्य हरदयासीन्में शनैर्हरि: | | प्रेमातिभरनिर्मिन्नपुलकाग्डोSतिनिर्वृत: | आनन्दसम्प्लवे लीनो नापश्यमुभ्यं मुने || रूपं भगवतो यत्नमन:कान्तं शुचापहम | अपश्यन सहसोतस्ये वैक्लव्याद दुर्मना इव {...}

Mythological Religion Religious

दध्यड आथर्वण ( ऋषि दधीचि )दध्यड आथर्वण ( ऋषि दधीचि )

महान तत्ववेता दध्यड के ,दधिची एवं दधीच नामान्तर थे |वे अथर्वकुल में उत्पन्न हुए थे | कई स्थानों में उन्हें अथर्वन का पुत्र कहा गया {...}

Mythological Religion Religious Theology

वामदेववामदेव

मह्रिषी वामदेव गोतम ऋषि के पुत्र थे | ऐसा माना जाता है कि उन्हें माता के गर्भ में रहते हुए ही आत्मानुभूति ,आत्म साक्षात्कार हुआ {...}

Religion Religious Theology

परोपकार मानव धर्मपरोपकार मानव धर्म

संसार में अनन्त जीव हैं ,उन में मानव ही सर्व श्रेष्ठ है | मह्रिषी व्यास जी ने भी यही कहा है कि मनुष्य से बढ़ {...}

Mythological Religion Religious Theology

संयम -पालन के आदर्श (अर्जुन)संयम -पालन के आदर्श (अर्जुन)

भगवान व्यास के निर्देशानुसार पांडवों ने नियम बनाया था कि द्रोंपदी के साथ पन्द्रह पन्द्रह दिन प्रत्येक भाई रहे | जब एक भाई द्रौपदी के {...}

History Mythological Religion Religious

गंगा पुत्रगंगा पुत्र

एक समय राजा शान्तनु गंगा के किनारे घूम रहे थे,उन्होंने देखा एक सुन्दर युवती गंगा के किनारे खड़ी थी | उस के सौन्दर्य और नवयोवना {...}

Mythological Religion Religious Theology

क्या महाभारत काल्पनिक है ?क्या महाभारत काल्पनिक है ?

भगवान् व्यास ऋषि पराशर के कीर्तिमान पुत्र थे | चारों वेदों का क्रमबद्ध करके उन का संकलन करने का श्रेय इन्हीं को है |महाभारत की {...}

Mythological Religion Religious Theology

आत्मदर्शन ही सच्चा धर्म हैआत्मदर्शन ही सच्चा धर्म है

सर्वशक्तिमान परमेश्वर ने सभी देवताओं के बीच सब से पहले ब्रह्मदेव अर्थात ब्रह्मा की सृष्टि की और उस के बाद वह चराचर सृष्टि में प्रवृत {...}

Mythological Religion Religious Theology

मनुष्य को कितना चाहिएमनुष्य को कितना चाहिए

एकोSपि पृथ्वी कृत्स्नामेकच्छ्त्रा प्रशांस्ति च | एकस्मिन्नेव राष्ट्रे तु स चापि निवसेंनृप: || तस्मिन राष्ट्रSपि नगरमेकमेवाधितिष्टति | नगरेSपि गृहं चैकं भवेत तस्य निवेशनम || एक {...}

Mythological Religion Religious Theology

एक परमात्माएक परमात्मा

समस्त चराचर जगत में एक आत्मा ,परमात्मा या एक भगवान को देखने बाला धर्म ही वास्तविक धर्म है | वस्तुतः एक आत्मा या भगवान् के {...}

Mythological Religion Religious Theology

स्वामी विवेकानन्द के विचारस्वामी विवेकानन्द के विचार

संसार का प्रतेक धर्म गंगा और युफ्रेटिस नदियों के मध्यवर्ती भूभाग पर उत्पन्न हुआ है | एक भी बड़ा धर्म यूरोप या किसी दूसरे देश {...}

History Mythological Religion Religious Theology

त्याग मूर्ति श्री भरत जीत्याग मूर्ति श्री भरत जी

आगे होई जेहिं सुरपति लेई | अरध सिंघासन आसन देई|| -यह महाराज दशरथ का प्रभाव कहा गया है | अयोध्या के चक्रवर्ती सम्राट का वह {...}

Mythological Religion Religious Theology

श्रीकृष्ण लीला का अंतश्रीकृष्ण लीला का अंत

महाभारत की युद्ध समाप्ति के बाद ,भगवान् श्रीकृष्ण छतीस वर्ष तक द्वारिका में राज्य करते रहे | उन के सुशासन में श्रीकृष्ण के समान वंशी {...}

History Mythological Religion Religious Theology

आत्मानुभूति -आत्मसाक्षात्कारआत्मानुभूति -आत्मसाक्षात्कार

महर्षि वामदेव जो गोतम ऋषि के पुत्र थे उन्हें गर्भ में ही आत्मानुभूति-आत्मसाक्षात्कार हुआ था | ब्रह्म -साक्षात्कार के लिए जीवन का कोई विशेष आश्रम {...}

Mythological Religion Religious Theology

नारद -एक परिचयनारद -एक परिचय

भारत के ज्ञान और विज्ञान को जानने वाले महऋषि नारद जी का हमारे पुराणों में बार बार उल्लेख मिलता है | वे राजा हरिश्चंद्र के {...}

Mythological Religion Religious Theology Uncategorized

ध्रुव का वन गमनध्रुव का वन गमन

ब्रह्मा जी के पुत्र महाराज स्वायम्भुव मनु और उन की पत्नी महारानी शतरूपा से प्रियव्रत और उतानपाद दो पुत्र हुए | उतानपाद की सुनीति और {...}

Mythological Religion Religious Theology

कुब्जा के वचन उद्धव के प्रतिकुब्जा के वचन उद्धव के प्रति

सुनियो एक संदेसो ऊधो गोकुल को जात | ता पाछे तुम कहियो उनसों एक हमारी बात || माता पिता को हेत जानी के कान्ह मधुपुरी {...}

Mythological Religion Religious Theology

निर्गुण -सगुण ब्रह्मनिर्गुण -सगुण ब्रह्म

श्री कृष्ण के मथुरा चले जाने के बाद गोकुल वासी उन के वियोग से दुखी हो गये | नन्द यशोदा ,ग्वाल और गोपियों को सभी {...}

Mythological Religion Religious Theology

कोई परमात्मा नहीं है केवल आडम्बर है ?कोई परमात्मा नहीं है केवल आडम्बर है ?

साकारमनृत् विद्धि निराकारं तु निश्चलं | एततत्वोपदेशेन न पुनर्भवसंभव: || आत्मा के साकार रूप को वास्तविक मत समझ | उस का रूप तो निराकार है,ज्ञान {...}

Mythological Religion Religious Theology

ययाति का गृह त्यागययाति का गृह त्याग

जैसे शरीरधारियों की छ: इन्द्रियाँ होती हैं वैसे ही नहुष के छ: पुत्र थे उन के नाम यति ,ययाति ,संयाति,आयती,वियति और कृति |नहुष अपने बड़े {...}

Mythological Religion Religious Theology

श्री कृष्ण की लीला के पात्र गोपिकाये कौन थींश्री कृष्ण की लीला के पात्र गोपिकाये कौन थीं

भगवान की लीला पर विचार करते समय यह बात स्मरण रखनी चाहिए कि भगवान का लीलाधाम ,भगवान के लीलापात्र ,भगवान का लीलाशरीर और उन की {...}

Mythological Religion Theology

अष्टांगयोग की विधिअष्टांगयोग की विधि

योग के लक्षण जिस के द्वारा चित शुद्ध और प्रसन्न हो कर परमात्मा के मार्ग में प्रवृत हो जाता है | यथा शक्ति शास्त्र सम्मत {...}

Mythological Religion Religious Theology

भगवान परशुराम जीवन परिचयभगवान परशुराम जीवन परिचय

रेणुऋषि की कन्या रेणुका से जमदग्नि ने उस का पाणीग्रहण किया |रेणुका के गर्भ से जमदग्नि ऋषि के वसुमान आदि कई पुत्र हुए| उन में {...}

Religion Religious Theology

मुक्ति के तीन उपायमुक्ति के तीन उपाय

महात्मा बुद्ध ने उन्नीस वर्ष की आयु में ही जीवन में संसार के दुखों से मुक्ति प्राप्त करने का उपाय ढूँढने के लिए अपने परिवार {...}

Religion Religious

वर्ण व्यवस्था ईश्वर रचित ?वर्ण व्यवस्था ईश्वर रचित ?

यत्पिंडे तत्ब्रम्हांडे” जैसा शरीर है वैसा ही ब्रम्हांड है |हजारों वर्ष पहले भारतीय मनीषियों ने गहन अध्ययन कर के यह निष्कर्ष निकाला था कि प्रत्येक {...}

Mythological Religion Religious Theology

शिव जी का संकट मोचन रूपशिव जी का संकट मोचन रूप

(पुराणों से कहानियाँ ) भगवान शिव ने समस्त भोगों का त्याग कर रखा है लेकिन जो भी उन की उपासना करता है चाहे वह कोई {...}

Religion Religious Theology

श्रीकृष्ण:शरण ममश्रीकृष्ण:शरण मम

निरखि किन नयना होऊ निहाल | अति अदभुत आनंद-अम्बुद -सी सोहत सो सुखमा सुविसाल ||१ || नीरद-तनु दामिनी-सी दमकत छिन-छिन छवि-कन झरत रसाल | अंग-अंग {...}